Ekonomik Cokus: Neden 51-100
Bolum 2 / 4 · Savasa Karsi 200 Neden
Bolum 2
Ekonomik Cokus
Savasin ekonomik bedeli, sadece catisma surecinde degil, onlarca yil sonra bile odenmeye devam eder.
51.Yillik 2 trilyon dolar askeri harcama. Bu paranin %10'u ile dunya acligı cozulebilir.
52.Altyapi tamamen yikilir. Yollar, kopruler, enerji santralleri — hepsi hedef.
53.Enflasyon kontrol edilemez hale gelir. Para birimi deger kaybeder, halk yoksullasir.
54.Issizlik rekor seviyelere cikar. Fabrikalar kapanir, ticaret durur.
55.Ulusal borc katlanarak buyur. Savas finansmani nesilleri borca sokar.
56.Yabanci yatirim sifirlanir. Hicbir yatirirci savas bolgesine para yatirmaz.
57.Turizm geliri sifirlanir. Tarihi ve dogal guzellikler bombalanir.
58.Tarim uretimi coker. Tarlalar mayin tarlasina doner, ciftciler kacar.
59.Enerji krizi baslar. Rafineri ve boru hatlari hedef alinir.
60.Ticaret ambargolari uygulanir. Ithalat-ihracat durur, temel ihtiyaclar bulunamaz.
61.Bankacilik sistemi coker. Bankalar kapatilir, mevduatlar donar.
62.Silah sanayii asiri buyur. Kaynaklari uretime degil yikima yonlendirir.
63.Vergi geliri duser. Ekonomi durgunlasinca devlet geliri erir.
64.Saglik harcamalari asiri artar. Yarali gaziler ve travma tedavisi buyuk maliyet.
65.Egitim butcesi kesilir. Tum kaynak savasa aktarilir.
66.Ar-Ge durur. Bilimsel arastirma icin kaynak kalmaz.
67.Gida fiyatlari firlar. Arz azalir, talep artar — aclik baslar.
68.Konut krizi derinlesir. Evler yikilir, insaat sektoru durur.
69.Sigorta sistemi coker. Sigorta sirketleri savas hasarlarini karsilayamaz.
70.Kucuk isletmeler yok olur. Esnaf ve zanaatkarlar iflas eder.
71.Teknoloji altyapisi tahrip olur. Internet, telekom, veri merkezleri yok edilir.
72.Lojistik zinciri coker. Tasimacilik ve dagitim durur.
73.Savunma butcesi diger sektorleri ezer. Saglik, egitim, sosyal yardim kesilir.
74.Savas sonrasi yeniden insa onlarca yil surer. Almanya 20, Irak 30+ yil.
75.Kayit disi ekonomi buyur. Karaborsacilik, silah kacakciligi, uyusturucu ticareti.
76.Emeklilik sistemi coker. Devlet emekli maaslarini odeyemez.
77.Insani kalkinma endeksi gerisinler. Savas olan ulkeler onlarca yil geriye duser.
78.Yoksulluk orani %50'yi asar. Ortadogu ve Afrika'da savas yoksullugu kronik yapti.
79.Gelir esitsizligi derinlesir. Zenginler kaCar, yoksullar kalir.
80.Ulusal para birimi coker. Suriye lirasi savas oncesine gore %99 deger kaybetti.
81.Sosyal guvenlik agi coker. Devlet vatandaslarini koruyamaz hale gelir.
82.Dis borc faizleri firlar. Risk arttikca borclanma maliyeti yukselir.
83.Su ve kanalizasyon sistemi bozulur. Temiz su uretimi ve dagitimi durur.
84.Elektrik uretimi kesintiye ugrar. Santraller hedef alinir, karanligan baslar.
85.Gumruk ve vergi sistemi islevsizlesir. Devlet gelir toplayamaz.
86.Entelektuel sermaye kaybolur. Profesorler, muhendisler, doktorlar ulkeyi terk eder.
87.Doviz rezervleri erir. Merkez bankasi doviz satarak ekonomiyi ayakta tutamaz.
88.Hayvancilik ve balikcilik coker. Meralar mayin tarlasina, denizler yasakli bolgeye doner.
89.Savas tazminatları nesiller boyu odenir. I. Dunya Savasi tazminatlari 92 yil odendi.
90.Rekabet gucu sifirlanir. Kuresel piyasada savas ulkesi rekabet edemez.
91.Burs ve akademik programlar iptal olur. Ogrenciler egitimlerini tamamlayamaz.
92.Iletisim altyapisi coker. Telefon ve internet hizmetleri kesilir.
93.Gida guvenligi tehlikeye girer. Kontrol mekanizmalari ortadan kalkar.
94.Depolar ve ambarlar yagmalanir. Stratejik stoklar yok olur.
95.Sivil havacilik durur. Havaalanlari askeri us haline gelir.
96.Cevre temizleme maliyeti trilyon dolarlar. Kimyasal atiklar nesiller boyu temizlenir.
97.Ekonomik buyume 20+ yil geriler. Suriye'nin ekonomisi 2011 seviyesine donmesi 2050'yi bulur.
98.Kuresel tedarik zinciri bozulur. Savas bir ulkede olsa bile etkisi kureseldir.
99.Kamu hizmetleri cöker. Itfaiye, ambulans, polis — hicbiri calissmaz.
100.Her savasin ekonomik bedeli, o savasi onlemenin maliyetinden kat kat fazladir. Diplomasi ucuz, savas pahalidir.
"Savas icin harcanan her silah, aclıktan olen her cocuktan calinmistir."— Dwight D. Eisenhower, ABD Baskani