Psikolojik Travma: Neden 101-150
Bolum 3 / 4 · Savasa Karsi 200 Neden
Bolum 3
Psikolojik Travma
Savasin gorunmez yaralari, fiziksel yaralardan cok daha derin ve kalicidir.
101.PTSD (Travma Sonrasi Stres Bozuklugu). Savas gazilerinin %30'unda, sivillerin %50'sinde gorlur.
102.Cocukluk travmasi kalicidir. Savas ortaminda buyuyen cocuklarda beyin gelisimi bozulur.
103.Intihar oranı artır. Savas gazilerinde intihar orani genel nufusun 2-3 kati.
104.Depresyon epidemik hale gelir. Umitsizlik ve caresizlik tum toplumu sarar.
105.Kaygi bozukluklari kroniklesir. Surekli tehdit altinda yasama beyni yeniden programlar.
106.Uyku bozukluklari yayginlasir. Kabus gorme, uykusuzluk, uyku apnesi.
107.Madde bagimliligi artar. Alkol, uyusturucu ve ilac bagimliligi savasin dolayli sonucu.
108.Aile ici siddet patlar. Travmali bireyler siddeti eve tasir.
109.Guven duygusu yok olur. Insanlar birbirine, devlete, hayata guvenemez.
110.Empati yetenegI korelir. Surekli siddet empatiyi yok eder.
111.Kimlik krizi olusur. "Ben kimim, nereye aitim?" sorusu cevaplanamaz.
112.Yas tutma süreci engellenır. Surekli yeni kayiplar yas tutmaya firsat vermez.
113.Cocuklar ebeveynlerine guvenemez. "Beni koruyamadin" duygusu iliskiyi yikar.
114.Ogrenim guclugu artar. Travmali cocuklar konsantre olamaz, ogrentmez.
115.Sosyal izolasyon derinlesir. Insanlar evlerine kapanir, toplumsal yas coker.
116.Ofke kontrol sorunlari yayginlasir. Patlamaya hazir bir toplum olusur.
117.Psikoz ve sizofreni tetiklenir. Asiri stres psikotik ataklara neden olabilir.
118.Yas mevsim depresyonu kroniklesir. Savas bolgelerinde mevsim farketmez — her gun kara.
119.Yeme bozukluklari artar. Anoreksiya ve bulimia stres kaynaklı tetiklenir.
120.Cocuklarda gerilem gorlur. Yatak islatma, konusmama, parmak emme gibi gerilemeler.
121.Kolektif travma toplumu felc eder. Tum toplum ayni anda travma yasar.
122.Savas sonrasi uyum sorunlari baslar. Eve donen askerler normal hayata adapte olamaz.
123.Cinayet orani artar. Siddetin normallesmesi toplumsal cinayetleri arttirir.
124.Ruhsal saglik uzmani yetersiz kalir. Psikolog ve psikiyatristler ulkeyi terk eder.
125.Ilac tedavisine erisim kesilir. Antidepresan ve anksiyolitik ilaclar bulunamaz.
126.Toplumsal paranoya yayılır. Herkes herkesten suphelenir.
127.Intikam duygusu nesilden nesile aktarilir. "Babami oldurenin oglu" mantigi bitmez.
128.Yasam anlami kaybolur. Varolussal bosluk tum toplumu sarar.
129.Romantik iliskiler cöker. Guven kaybı intimiteyi imkansiz kılır.
130.Cocuklarda agresyon artar. Siddeti gorun cocuklar siddeti ogrenır.
131.Moral ve motivasyon sifirlanir. "Ne yaparsam yapayim bir sey degismez" duygusu.
132.Fiziksel saglik bozulur. Stres kaynaklı kalp hastaligi, hipertansiyon, ulser artar.
133.Toplumsal dayanisma coker. "Herkes kendi basinin caresine baksin" mantigi hakim olur.
134.Suc oranlari yükselir. Hirsizlik, gasp ve organize suc artar.
135.Cocuk istismari artar. Travmali ebeveynler cocuklarina zarar verebilir.
136.Ozdenetim kaybi yasanir. Durtussellik ve kontrolsuz davranislar artar.
137.Kendine zarar verme davranisi yayginlasir. Ozellikle gencler arasinda.
138.Yalnizlik epidemisi buyur. Kayiplar ve gocler insanlari yalniz birakir.
139.Bilisselk islevler bozulur. Hafiza sorunlari, karar verme guclugu.
140.Sosyal beceriler korelir. Savas ortaminda yetisen cocuklar iletisim kuramaz.
141.Dini inanclar sarsilir. "Tanri neden buna izin veriyor?" krizi.
142.Umut tukenır. Gelecege dair hicbir beklenti kalmaz.
143.Komplo teorileri yayginlasir. Guven kaybi paranoid düsünceyi besler.
144.Toplumsal hafiza parcalanir. Ortak gecmis yeniden yazilir, tarih carpitilir.
145.Estetik duyarlilik yok olur. Guzellik kavrami anlamsizlasir.
146.Mizah ve neşe kaybolur. Gulmeyi unutan bir toplum olusur.
147.Baris kavramı soyutlasir. Baris hic yasanmadiysa hayal bile edilemez.
148.Nesiller arasi iletisim kopar. Yaslilar ve gencler farkli travmalar yasar.
149.Psikolojik saglamlik (resilience) asınır. Her yeni travma dayanma gücünü azaltir.
150.Insanin insana olan inancı coker. "Insan insanin kurdudur" duygusu kalici hale gelir.
"Savasin en agir silahi kursuN degil; kurban ve celladin ruhlarına biraktigi izdir."— Viktor Frankl, Insanin Anlam Arayisi